คู่มือการตั้งงบประมาณและจัดซื้อจัดจ้างระบบ Smart รพ.สต. & Telemedicine สำหรับ อบจ. และ รพ.สต. ถ่ายโอน 2569
เจาะลึก 4 แหล่งเงินงบประมาณ การขอรับเงินอุดหนุน กปท. และการดึงเงินชดเชย สปสช. (e-Claim) คืน 100% พร้อมตัวอย่างร่าง TOR
ทีมวิศวกรระบบสุขภาพดิจิทัลและที่ปรึกษางบประมาณ อบจ.
บริษัท อินเทลลิเจ็นซ์ บีสเน็ซ (ไทยเเลนด์) จำกัด
1. บริบทการถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. สู่ อบจ. และโอกาสสร้างผลงานเชิงประจักษ์
นับตั้งแต่การกระจายอำนาจให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ถ่ายโอนไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) แล้วมากกว่า 4,000 แห่งทั่วประเทศ สิ่งที่นายก อบจ. และผู้บริหารสาธารณสุขจังหวัดต้องการมากที่สุดคือ 'นวัตกรรมบริการสุขภาพ' ที่ทำให้ประชาชนเห็นความเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนว่า 'เมื่อมาอยู่กับ อบจ. แล้ว คุณภาพชีวิตต้องดีขึ้นกว่าเดิม'
อย่างไรก็ตาม รพ.สต. ส่วนใหญ่ยังเผชิญปัญหาคอขวด 3 ประการหลัก: 1) ขาดแคลนแพทย์เฉพาะทาง คนไข้โรคเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดัน ไต ต้องเดินทางไปแออัดรอคิวที่ รพ.ประจำจังหวัดแต่เช้ามืด 2) เจ้าหน้าที่พยาบาลต้องเสียเวลากับงานคีย์เอกสารเบิกจ่าย สปสช. (e-Claim) วันละหลายชั่วโมง 3) ข้อมูลสุขภาพกระจัดกระจาย ไม่เชื่อมโยงกับ อสม. และฐานข้อมูล อบจ.
2. เจาะลึก 4 แหล่งเงินงบประมาณภาครัฐ สำหรับจัดซื้อจัดจ้างระบบ Smart รพ.สต.
หลายท่านมักมีความเข้าใจผิดว่า รพ.สต. หรือหน่วยบริการปฐมภูมิไม่มีงบประมาณในการจัดหาระบบเทคโนโลยี แต่ในความเป็นจริงตามระเบียบราชการและโครงสร้างหลังการถ่ายโอนสู่ อบจ. มีแหล่งเงินถึง 4 ช่องทางหลักที่สามารถจัดซื้อจัดจ้างหรือเสนอตั้งโครงการได้ทันที:
1. งบประมาณรายจ่ายประจำปีของ อบจ. (หมวดงบลงทุนและจ้างพัฒนาระบบ IT): อบจ. แต่ละจังหวัดมีงบประมาณด้านสาธารณสุขโดยตรง สามารถจัดทำ 'โครงการระบบการแพทย์ทางไกล Telemedicine และ Smart รพ.สต. ทั้งจังหวัด' วงเงินตั้งแต่ 2 - 15 ล้านบาท จัดซื้อผ่านวิธี e-Bidding หรือคัดเลือกตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560
2. เงินกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น (กองทุน กปท. / กองทุน สปสช. ตำบล): อบต. และเทศบาลทุกแห่ง มีเงินกองทุน กปท. ที่ได้รับจัดสรรจาก สปสช. และเงินสมทบท้องถิ่นปีละ 200,000 - 1,500,000 บาท ซึ่งเปิดให้ รพ.สต. เขียนเสนอโครงการนวัตกรรมดูแลสุขภาพผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียง เช่น ขอจัดซื้อ 'ตู้ตรวจสุขภาพชุมชน Health Kiosk' หรือ 'ชุดกระเป๋า อสม. ดิจิทัล'
3. เงินบำรุงของ รพ.สต. เอง: รพ.สต. ที่มีเงินบำรุงสะสม สามารถจัดซื้อจัดจ้างระบบซอฟต์แวร์คลินิก หรืออุปกรณ์ทางการแพทย์ทางไกลวงเงินไม่เกิน 500,000 บาท ด้วย 'วิธีเฉพาะเจาะจง' ได้อย่างรวดเร็วและถูกต้องตามระเบียบ
4. งบค่าบริการทางการแพทย์แบบจ่ายตามผลงาน สปสช. (Fee-for-Service & Telehealth Reimbursement): สปสช. มีอัตราจ่ายชดเชยค่าบริการการแพทย์ทางไกล (Telehealth / Telemedicine) และค่าเจาะเลือดตรวจแล็บใกล้บ้าน เมื่อ รพ.สต. มีระบบ Telemedicine ที่บันทึก Authen Code ถูกต้อง จะได้รับเงินอุดหนุนตรงจาก สปสช. เป็นรายเคส
- งบ อบจ.: เหมาะกับโครงการโครงสร้างพื้นฐานระดับจังหวัด (Enterprise Provincial Rollout)
- งบ กปท. ตำบล: เหมาะกับโครงการอุปกรณ์ตรวจสุขภาพชุมชน และระบบดูแลผู้ป่วยติดเตียง (งบโครงการละ 100k - 450k บาท)
- งบเงินบำรุง รพ.สต.: เหมาะกับระบบ AI Authen Card, ซอฟต์แวร์นัดคิว LINE OA และระบบ e-Claim
- งบชดเชย สปสช.: นำรายได้ชดเชยที่ได้รับเพิ่มขึ้นมาเป็นงบเช่าใช้ระบบหรือบำรุงรักษา (SLA) รายปี
3. ระบบและเทคโนโลยีที่ควรมีใน Smart รพ.สต. 5.0
บริษัท อินเทลลิเจ็นซ์ บีสเน็ซ (ไทยเเลนด์) จำกัด ได้พัฒนาโซลูชันระบบสุขภาพชุมชนอัจฉริยะที่ออกแบบมาเพื่อ รพ.สต. ถ่ายโอนโดยเฉพาะ ประกอบด้วย 5 โมดูลหลัก:
• ระบบ Telemedicine เชื่อม รพ.แม่ข่าย: ระบบวิดีโอคอลความคมชัดสูงพร้อมระบบส่งต่อข้อมูลสัญญาณชีพ (Vital Signs) สดๆ ให้แพทย์เฉพาะทางที่โรงพยาบาลจังหวัดวินิจฉัย และสั่งพิมพ์ใบสั่งยาที่ รพ.สต. ได้ทันที
• ตู้ตรวจสุขภาพอัจฉริยะ (AI Health Kiosk): จุดคัดกรองสุขภาพอัตโนมัติ ประชาชนเพียงเสียบบัตรประชาชน ระบบจะวัดความดัน ระดับน้ำตาลในเลือด อุณหภูมิ และออกซิเจน บันทึกผลเข้าสมุดสุขภาพดิจิทัล (PHR) ทันที
• กระเป๋า อสม. ดิจิทัล (Smart VHV Kit): ชุดอุปกรณ์ตรวจสุขภาพพกพาเชื่อมบลูทูธ สำหรับ อสม. ลงพื้นที่ตรวจผู้ป่วยติดเตียง ข้อมูลซิงค์เข้า รพ.สต. อัตโนมัติ ไม่ต้องจดลงสมุดกระดาษ
• AI Authen & Fast-Track e-Claim: อ่านบัตรประชาชนและขอ Authen Code จาก สปสช. ภายใน 2 วินาที พร้อมตรวจสอบเงื่อนไขการเบิกจ่ายอัตโนมัติ ลดอัตราการโดนปฏิเสธเคลม (Claim Error) เหลือ 0%
• LINE OA ประจำ รพ.สต.: ระบบนัดคิวล่วงหน้า แจ้งเตือนวันนัดคลินิกเบาหวาน-ความดัน และให้คำปรึกษาพยาบาล 24 ชม.
4. การร่าง TOR และราคากลางตามระเบียบกระทรวงการคลัง
การจัดทำร่างขอบเขตของงาน (TOR) สำหรับระบบ Smart รพ.สต. ต้องระบุมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยตาม พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA), มาตรฐานการเชื่อมต่อข้อมูลสุขภาพ (HL7 FHIR หรือ API ของ สปสช.) และการจัดเก็บข้อมูลบน Gov Cloud (GDCC) เพื่อให้ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการจัดหาระบบคอมพิวเตอร์ของจังหวัด และไม่ถูก สตง. ทักท้วง
ทีมงาน อินเทลลิเจ็นซ์ บีสเน็ซ (ไทยเเลนด์) มีชุดเอกสาร ร่าง TOR ต้นแบบ ตารางวิเคราะห์ราคากลาง e-GP และแบบฟอร์มเสนอของบประมาณ กปท. ที่พร้อมนำไปปรับใช้ได้ทันที
Q: รพ.สต. ในสังกัด อบจ. สามารถจัดซื้อระบบ Smart รพ.สต. โดยใช้เงินส่วนไหนได้บ้าง?
A: สามารถใช้ได้ทั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปีของ อบจ. (จัดซื้อระดับจังหวัด), เงินอุดหนุนกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) จาก อบต./เทศบาล, และเงินบำรุงของ รพ.สต. เอง โดยวงเงินไม่เกิน 500,000 บาท สามารถจัดซื้อด้วยวิธีเฉพาะเจาะจงตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 มาตรา 56 (2) (ข) ได้ทันที
Q: ระบบ Smart รพ.สต. สามารถเชื่อมต่อกับ HOSxP_PCU หรือ JHCIS ได้หรือไม่?
A: เชื่อมต่อได้ 100% ครับ ระบบของ บริษัท อินเทลลิเจ็นซ์ บีสเน็ซ (ไทยเเลนด์) จำกัด มี API Gateway ที่เชื่อมต่อแลกเปลี่ยนข้อมูลกับ HOSxP_PCU, JHCIS และฐานข้อมูล 43 แฟ้มมาตรฐานของกระทรวงสาธารณสุข ทำให้เจ้าหน้าที่ไม่ต้องกรอกข้อมูลซ้ำซ้อน
Q: การทำระบบ Telemedicine ใน รพ.สต. ช่วยเพิ่มรายได้จาก สปสช. ได้อย่างไร?
A: สปสช. มีรายการจ่ายชดเชยค่าบริการทางการแพทย์ทางไกล (Telehealth / Telemedicine) และค่าบริการตรวจคัดกรองสุขภาพตามผลงาน (Fee-for-Service) ระบบของเราช่วยทำ Authen Code อัตโนมัติและตรวจเช็กรหัสโรคก่อนส่ง e-Claim ทำให้ รพ.สต. เคลมเงินได้ครบถ้วน ไม่ตกหล่น และเบิกเงินชดเชยได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 20-40%
พร้อมยกระดับหน่วยงานของท่าน สู่มาตรฐาน อปท. ดิจิทัลยุคใหม่
บริษัท อินเทลลิเจ็นซ์ บีสเน็ซ (ไทยเเลนด์) จำกัด มีความเชี่ยวชาญด้านการพัฒนาเว็บไซต์มาตรฐาน ITA, ระบบ e-Service, LINE AI Bot 24 ชม., กล้อง Smart City CCTV และระบบแผนที่ภาษี AI GIS ยินดีให้คำปรึกษา แนะนำการตั้งงบประมาณ และจัดเตรียมร่างขอบเขตงาน (TOR) ตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 ให้ถูกต้องครบถ้วน